Kültür Sanat
Kültür Sanat >Maniler
Maniler

Manilerimizin, halk edebiyatında açıklaması vardır. Manzum ve aynı zamanda sözlü olan bir ifade türüdür ve bunların sahipleri de halktır denir. Halkın içinde de çoğunluğu kadınlardır. Maniler düşünülmeden söylenmiştir. Bunlar; halk aşıklarının taşlamaları, karşılıklı ifadeleri değişik durum arz eder.

Geçmişte radyonun dahi bulunmadığı devirlerde kadınlar bir araya toplanır, sohbet, eğlence derken herkes bildiği manileri okurlarmış, yarışı en fazla okuyan kazanırmış. Niyet tutulur. Okunan manilerle niyet tutan kadına mani ile cevap verilirmiş. Hıdır ellez bugünlerden biri kabul edilirmiş.

İcra edilmiş manilerden bazıları:

Ağaçlar dikili kaldı,
Yakam sokulu kaldı,
Bu yörede bir yare,
Gönlüm  takılı kaldı.

Değirmen dönmez oldu,
 Selamın gelmez oldu,
Selamın gelmiyeli,
Gül yüzüm gülmez oldu.

Dut ağacı burulur,
Dilinde su durulur,
 Eller yarim dedikçe,
Menim boynum bükülür.

Mektup Van'a varda gel,
Yardan haber alda gel,
 Bir iken iki olduk,
Üç olunca sorda gel.

Ana ben vardım Van'a,
Yüreyim yana yana,
Özleyen gözlerim,
Seyrettim kana kana.
Bülbül yuvada inler,
Suük kalbim dinler,
Benim kalbimde sensin,

Senin kalbinde kimler.

Karanfil oyum, oyum,
Oyun koynuma koyum,
Yağmur yağar yer doymaz,
Ben senden nasıl doyum.

Karanfil kutudadır,
Ela göz uykudadır,
 Sen esme deli gönül,
Murat veren ğudadır.

Karanfil ektim duvara,
Bülbül gele suvara,
Evvel kadrin bilmedim,
Sonra oldum divane,

Karanfilim, biberim,
İçinizde dilberim,
Yıkma kaşın kabağın,
Misafirim giderim.

Sepet dolu yumurta,
Yavrum beni unutma,
Eğer unutursunsa,
Mektubunu kurutma,

Deniz üstünde minder,
Yüzün yüzüme döndür,
Eğer döndermezsense,
Kuşlardan mektup gönder.
Ay doğar bedir Allah,
Bu ne sevdadır Allah,

Ya benim muradımı,
Ya bana sabır Allah.
Ay doğar ay ışığı,
Elimde bal kaşığı,
Dün gece neredeydin,
Kalbimin yakışığı.

Ay doğar sini sini,
Ben sevdim birisini,
Cellat boynumu vursa,
Söylemem doğrusunu.

Damda otlar bitmez mi?
Süpürmekle gitmez mi?
Gel gurbet ilden yarım,
Bu hasretlik bitmezmi.

Dam üstünde dem hana,
Gül kokan çay deseni,
Dökmeyin gül suyunu,
Yarım gele yığana.

Dam üstünde damınız,
Hoş oldu görmemiz,
Sen ordan gel, ben ordan,
Çatlasın düşmanımız.

Damdan, dama ip gerdim,
İpekli mendil serdim,
Vallahi hanım teyze,
Oğluna göküz gerdim.

Sabah oldu uyan ayr,
Miskiambere boyan yar
Yastık seni incitir,
Gel göğsüme dayan yar.

Sabah oldu tan yelleri esiyor,
İki hasret sarılmıştır yatıyor,
Dare sessiz mehtap dalgın bakıyor,
Sökme şafak, yatanlar uyanmasın.
Elma attım denize,
Gidiyor yüze yüze,
Enişte kurban olum,
Ablayı gönder bize.

Su gelir lüle lüle,    :
Yar gelir güle güle, 
Beyaz mendil elinde,    .
Terini sile sile. .                .

Ellerim eriş idi,
Kalemim gümüş idi,
 Daha çok yazacaktım,
 Parmaklarım üşüdü.

Dam üstünde damımız,
Goş oldi görüşmemiz,
Sen oradan gel ben buradan,
Çatlasın düşmanımız.

Arpa biştim az idi,
Gamış boyda saz geldi, ;
Gatlan ördeğim katlan,
Kavuşmaya az galdi.

Van yolu incedir,
Ne karanlık gecedir,
Kuşlar kurbanız olam,
Yarin hali nicedir.

Ben bir kara biberim,
Yuvarlanıp giderim,
Çok konuşma kaynana,
Oğlun alır giderim.

Sen benim çün havamsın,
Her derdime davasın,
 Dert kapıdan gelince,
 Sen pencereden kovarsın.

Elma altım Vandan,
 Severim seni candan,
 Bir mektup yazdım,
 Elimden akan kandan.